نحوه تشخیص اسکناسهای تقلبی
ماده قانونی 526 قانون مجازات اسلامی، موارد بیشمار جعل اسکناس و انگیزه بالای جاعلان برای انتشار اسکناس تقلبی موجب میشود، جزو افرادی باشیم که مدام به اصل بودن اسکناسهاي درون کیفشان شک ميکنند و به دنبال راهی برای اطمینان حاصل کردن از اصل بودن آنها هستند.
شايد رايجترين روشي که اغلب مردم کوچه و بازار براي تشخيص اصل بودن اسکناسها از آن استفاده ميکنند، بالا نگه داشتن پولهاي کاغذي و تلاش براي ديدن به اصطلاح «نخ اسکناس» است، اما قابلتوجه اين دسته از افراد بايد گفت که پولهاي تقلبي هم اين نخها را دارند. پس وقتي که نميشود با اين شيوه تشخيص درستی داشت باید سراغ راههاي ديگري رفت.
يکي از اين راهها تاباندن اشعه ماوراءبنفش به اسکناس است. با اين کار، نخهاي نامرئي امنيتي که به صورت رشتههاي تکهتکه در سراسر اسکناس پراکنده شدهاند، نمايان ميشود.
اگر به اشعه ماوراء بنفش دسترسي نداريد، در بازار ماژيکهاي مخصوص تشخيص اسکناسهاي اصل موجود است. خاصيت اين ماژيکها اين است که تنها روي اسکناسهاي تقلبي رنگ پس ميدهند. فروشندگان این ماژیکها میگویند: اگر ماژيکي که در اختيار داريد روي اسکناسهايتان نقش ايجاد نکرد، يعني پول شما اصل است.
اما يک روش ساده و کمخرجتر نيز وجود دارد. در اين روش يک عدد اسکناس و تکهاي پارچه سفيد موردنياز است. با کشيدن پارچه روي سطح اسکناس، اگر قلابي نباشد، پارچه به رنگ اسکناس در ميآيد. به اين ترتيب اگر مثلا اين کار را روي اسکناس دوهزار توماني انجام دهيد پارچه رنگ آبي به خود ميگيرد. (پارچه بايد روي عکس حضرت امام (ره) کشيده شود؛ چون اين بخش از اسکناس رنگ پس ميدهد). نکته ديگر اينکه با وجود رنگي شدن پارچه، اسکناس کمرنگ نخواهد شد.
بانک مرکزی ایران درخصوص مشخصات امنيتی اسکناس و ايرانچک اعلام کرده است: مشخصات امنيتی و قابلبررسی اسکناس و ايران چک به شما کمک میکند تا به راحتی اسکناسهای واقعی را از موارد تقلبی و جعلی آنها تشخيص دهيد. در اسکناسهای صادره توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ايران موارد متعددی از خصوصيات امنيتی وجود دارد که تشخيص آنها با اندکی دقت برای شما آسان خواهد بود. در بيشتر موارد بهتر است به يک خصيصه اکتفا نکنيد، بلکه موارد بيشتری را جهت حصول اطمينان بيشتر بررسی نماييد.
بانک مرکزی به صراحت اعلام کرده است: دقت داشته باشيد که نگهداری و استفاده از اسکناسهای جعلی پيگرد قانونی دارد.
- چاپ برجسته: تصوير حضرت امام خمينی(ره) در سمت راست با چاپ برجسته.
- واترمارك: طرح تصوير حضرت امام خمينی (ره) در سمت چپ و در خميره كاغذ (واترمارك) كه در مقابل نور از دو طرف قابلرويت است و همانند طرح تصوير واترمارك اسكناسهای سری قبل است.
- نخ امنيتی: نخ امنيتی از نوع پلیاستر با نوشته بانك مركزی جمهوری اسلامی ايران در درون كاغذ قرار گرفته است که در مقابل تابش اشعه ماوراء بنفش به رنگهای سبز، آبی و قرمز نمايان میشود.
- نشانه برجسته برای تشخيص نابينايان: سمت چپ و پايين دو نقطه به صورت برجسته برای سهولت شناسايی اين اسكناس توسط عزيزان روشندل در نظر گرفته شده است.
- سيترو: سمت چپ و پايين (سمت راست مشخصه موضوع بند 4) بخشی از مبلغ اسمی اسكناس به صورت لاتين (2000) چاپ شده كه با چاپ قسمت مكمل آن در پشت اسكناس در مقابل نور قابلرويت است. (طرح SeeThrough)
- تصوير مخفی: طرح تصوير مخفی در قسمت وسط و پايينی روی كتيبه قهوهای رنگ مبلغ اسمی اسكناس به صورت لاتين (2000) به طور مخفی چاپ شده است كه با قرار دادن اسكناس در حالت افقی و در مقابل نور قابلرويت است.
- ريزچاپ (ميکروپرينت): عبارت «جمهوری اسلامی ايران» در مستطيلهای کوچک بنفش رنگ در قسمت بالای اسکناس به صورت ريزچاپ (ميکروپرينت) درج گرديده است که با ذرهبين قابلرويت است.
- شماره سريال زير نور ماوراء بنفش: شماره سريال اسکناسها به رنگ قرمز در قسمت پايين سمت راست و بالای سمت چپ با استفاده از مرکب فلورسنت چاپ شده است که زير نور ماوراءبنفش به رنگ طلايی قابلرويت میباشد.
- چاپ برجسته: بخشهايی از اين اسکناس دارای چاپ برجسته میباشد که برجستگی اين سطوح در مقايسه با چاپهای ديگر به سادگی بهوسيله انگشتان دست قابللمس است.
- فيبرهای نامرئی فلورسنت: استفاده از فيبرهای نامرئی فلورسنت در خميره کاغذ به رنگهای سبز، آبی، قرمز و زرد در رو و پشت اسکناس که مقابل تابش اشعه ماوراءبنفش قابلرويت است.
- مرکب فلورسنت: استفاده از مرکب فلورسنت در بخش اعظم سطح اسکناس و بخشی از پشت اسکناس که در زير نور ماوراءبنفش به رنگ سبز روشن ديده میشود.
- نخ امنيتی: نخ امنيتی اين اسکناس از نوع پنجرهای با روکش فلزی است و آرم بانک مرکزی نيز در زمينه آن به چشم میخورد، اين نخ درون خميره کاغذ میباشد و فقط بخشهايی از آن در سطح کاغذ نمايان است.
- ريزچاپ برجسته: ريزچاپ برجسته با نوشته «بانک مرکزی جمهوری اسلامی ايران» که با استفاده از وسايل بزرگنمايی (ذرهبين) به سادگی قابلرويت میباشد.
- ريزحروف برجسته منفی، مثبت: ريزحروف برجسته جمله «جمهوری اسلامی ايران» بهصورت مثبت و منفی در طرح گنجانده شده که با استفاده از ذره بين به سادگی قابلرويت میباشد.












